افزایش سرمایه چیست؟ و انواع روش‌های آن در بورس

زمان مطالعه: 8 دقیقه
افزایش سرمایه

افزایش سرمایه از اصطلاحاتی است که در بورس بسیار به چشم می‌خورد. اگر به تازگی وارد بازار بورس شده‌اید ممکن است مفهوم این عبارت را ندانید و یا از کاربرد و اهمیت آن اطلاع نداشته باشید. ممکن است همه شرکت‌هایی که در حال فعالیت هستند در برحه‌ای از فعالیت خود با کمبود منابع مالی مواجه شوند در این هنگام می‌توان از این روش به منابع مالی دسترسی پیدا کرد. روش‌ها و راه‌هایی وجود دارد که از طریق آن‌ها یک شرکت می‌تواند سرمایه خود را افزایش دهد.در واقع این روش، یک موضوع بسیار داغ و جذاب برای شرکت‌ها است. چراکه شرکت‌ها به واسطه افزایش سرمایه می‌توانند از هر نظر کسب‌وکار و فعالیت‌های خود را رونق دهند.

این موضوع در مورد شرکت‌های حاضر در بورس تهران نیز بسیار حائز اهمیت است. به همین خاطر در ادامه صرفاً به بررسی موضوع افزایش سرمایه در بورس خواهیم پرداخت. در این‌صورت، روش‌هایی را که برای افزایش سرمایه نام می‌بریم، می‌تواند هم شامل شرکت‌های بورسی شود و هم سایر شرکت‌ها نیز می‌توانند از آن روش‌ها بهره بگیرند. پس اگر موضوع افزایش سرمایه برای شما نیز سؤال ایجاد کرده، با ما همراه شوید. چون در ادامه می‌خواهیم انواع، مراحل و دیگر موضوعات مرتبط با آن را مورد بحث و بررسی قرار دهیم زیرا این مساله از اهمیت بالایی برخودار است و می‌تواند به حمایت مالی اشخاص حقیقی و حقوقی در بورس کمک کند. در ویدیو زیر به‌طور خلاصه نیز در این باره صحبت کردیم که می‌توانید مشاهده کنید.

 افزایش سرمایه چیست و چرا برای شرکت‌ها اهمیت دارد؟

اگر بخواهیم به ساده‌ترین شکل ممکن تعریفی از افزایش سرمایه ارائه دهیم این روش یکی از روش‌هایی است که از طریق آن می‌توان شرکت را تامین مالی کرد. شرکت‌ها در شرایطی برای افزایش قدرت رقابتی خود و توسعه فعالیت‌ها  اقدام به استفاده از این روش می‌کنند. همچنین ممکن است این کار برای توسعه ساختار مالی یک شرکت صورت گیرد که به شکل‌های مختلفی انجام می‌شود. به بیان دیگر، این مفهوم به افزایش دادن سرمایه کلی شرکت‌ها اشاره دارد. اصلی‌ترین مزیت این کار، برای نجات شرکت‌هایی است که در معرض ورشکستگی قرار دارند.

در واقع طبق ماده ۱۴۱ قانون تجارت، اگر شرکتی بالای ۵۰ درصد سرمایه خود زیان انباشته ایجاد کند، ورشکسته اعلام می‌شود. حالا چنین شرکتی با افزایش دهی سرمایه خود می‌تواند زیان را کاهش داده و از ورشکستگی نجات پیدا کند. البته این کار مزایای بسیار بیشتری برای تمام شرکت‌ها دارد. وقتی سرمایه بیشتر می‌شود، فازها و واحدهای تولیدی و خدماتی بیشتری هم ایجاد خواهند شد. وام‌ها و تسهیلات بانکی نیز برای شرکت‌ها بیشتر می‌شود. کلاً افزایش سرمایه می‌تواند قدرت مانور شرکت را به مراتب افزایش دهد. حالا اگر عوامل و سرمایه‌گذاران بتوانند به نحو احسن از این روش‌ها بهره بگیرند، رشد و پیشرفت قابل توجهی در انتظار چنین شرکت‌هایی خواهد بود!

بیشتر بخوانید:  معرفی ترازنامه و اصطلاحات مرتبط با آن

افزایش سرمایه در بورس چگونه صورت می‌گیرد؟

برای افزایش سرمایه در بورس معمولا هیات مدیره شرکت دلایل پیشنهاد این اقدام را به سهامداران ارائه می‌دهد. سپس در جلسه‌ای در شرکت این موضوع مورد بررسی قرار می‌گیرد و اگر در مجمع عمومی شرکت تصویب شد و سازمان بورس مجوز این کار را صادر می‌کند و سرمایه شرکت افزایش می‌یابد. یکی از اثرات این اقدام تاثیر بر قیمت سهام است که با توجه به روشی که  پیش گرفته‌اید متغیر است.

راه های افزایش سرمایه

 راه های افزایش سرمایه کدامند؟

به طور کلی افزایش در سرمایه از چهار طریق انجام می‌شود که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

  1.  سود انباشته
  2.  محل صرف سهام
  3.  تجدید و ارزیابی دارایی‌ها
  4.  محل آورده نقدی

روش سود انباشته

یکی دیگر از راه های افزایش سرمایه در بورس، استفاده از سودهای انباشته است. طبیعتاً فعالیت شرکت‌ها در راستای کسب سود قرار دارد. معمولاً شرکت‌ها در پایان هر سال مالی، سودهای حاصل از فروش محصولات یا خدمات خود را ارزیابی می‌کنند. شرکت می‌تواند بخشی از این سود را مابین سهامداران خود تقسیم کرده یا آن را پس‌انداز کند. به سودهایی که شرکت‌ها در پایان هر دوره مالی انباشت می‌کنند، «سود انباشته» گفته می‌شود. حالا این سود انباشته، ممکن است پس از چندین دوره مالی به چندین میلیارد تومان برسد.

بنابراین شرکت‌ها با وارد کردن این سود انباشته سرمایه اصلی خود را افزایش خواهندداد و در نتیجه منابع مالی مورد نیاز شرکت تامین می‌شود. این روش، صرفاً از طریق پتانسیل‌های داخلی شرکت تأمین می‌شود و سرمایه از جای دیگری به شرکت نمی‌رسد.می‌توان گفت در این روش عملا نقدینگی جدیدی وارد حساب مالیاتی شرکت نمی‌شود. در این روش سهامدارن شرکت پولی برای سهام جدیدی که به دست آورده‌اند پرداخت نمی‌کنند و برخی از افراد این سهام را سهام جایزه نامیده‌اند.حالا شرکت می‌تواند از این افزایش‌های سرمایه برای توسعه واحدها، افزایش تنوع محصولات و خدمات، خرید ماشین‌آلات و …. استفاده کند.

فرمول در روش سود انباشته

اگر بخواهیم فرمولی برای این روش پیدا کنیم می‌توان گفت درصد افزایش سرمایه تقسیم بر صد برابر است با مجهول x. سپس قیمت پایانی سهم قبل از افزایش  را بر (۱+x) تقسیم می‌کنیم و در نتیجه قیمت جدید سهم پس از افزایش سرمایه به روش سود انباشته به دست می‌آید.

روش محل صرف سهام

یکی دیگر از انواع افزایش سرمایه بورس، از محل صرف سهام است. در روش صرف سهام یک شرکت سهام خود را بیشتر از قیمت اسمی به فروش می‌رساند و این کار را با استفاده از پذیره نویسی انجام می‌دهد. سپس تفاوت قیمت میان قیمتی که سهام به فروش رسیده و سهام اسمی به دست آورده را به حساب شرکت واریز کرده و یا به سهامدارن می‌دهد. در این روش منظور از صرف سهام تفاوت ارزش اسمی و بازاری است. این روش به افزایش دادن سرمایه از طریق عرضه سهام بیشتر در بورس اشاره دارد. برای مثال، اگر شرکتی ۲۰ درصد از سهام خود را در بورس عرضه کرده باشد، در این روش می‌تواند چند درصد دیگر هم عرضه کند. در واقع وقتی شرکت به هر دلیل به سرمایه بیشتر نیاز داشته باشد، می‌تواند با فروش سهام، آن سرمایه را کسب نماید. این روش دقیقاً مانند این می‌ماند که ما در زندگی خود به مقداری پول نیاز داشته باشیم و این پول را با فروش یک سری از وسایل یا جواهرات خود به دست بیاوریم!

روش تجدید و ارزیابی دارایی‌ها

افزایش سرمایه با تجدید ارزیابی دارایی‌ها به بالا رفتن ارزش دارایی‌های یک شرکت  در طول زمان مانند زمین، ماشین آلات، ساختمان و … که دارایی‌های ثابت هستند را از نظر قیمت مورد ارزیابی قرار می‌دهد. برای مثال، اگر شرکتی مثل سایپا در سال ۶۸ تعدادی زمین را برای مجموعه خود به قیمت ۱۰ میلیون تومان خریداری کرده باشد؛ همین قیمت در ترازنامه این شرکت ثبت شده است. حالا اگر این شرکت زیان انباشته بالایی را ایجاد کرده و در معرض ورشکستگی قرار بگیرد، ارزش کل دارایی آن بر اساس نرخ چندین سال قبل ارزیابی می‌شود.

این شرکت می‌تواند با بررسی ارزش روز دارایی‌های خود، تزارنامه‌‌اش را اصلاح کرده و از این طریق سرمایه خود را افزایش دهد. در واقع هر میزانی که تعداد سهام بیشتر شود قیمت کم‌تر می‌شود. مثلاً ممکن است قیمت روز زمین‌های شرکت سایپا به بالای ۱۰۰ میلیارد تومان برسد. در این‌صورت با تجدید در ارزیابی دارایی‌ها می‌توان به افزایش در سرمایه رسید. البته در این روش، صرفاً حساب و کتاب‌ها به‌روز می‌شوند؛‌ اما هیچ سرمایه جدیدی وارد شرکت نمی‌شود. فقط ارزش سرمایه شرکت در ترازنامه و روی کاغذ بالا می‌رود که در هر صورت به نفع شرکت است!

روش محل برآورده نقدی

در افزایش سرمایه از طریق آورده نقدی، این سهام داران هستند که می‌توانند با دادن سرمایه بیشتر به شرکت، سرمایه کلی آن را افزایش دهند. شرکت از این طریق می‌تواند تعداد سهام بیشتری را ایجاد کند. در این‌صورت، موضوع «حق تقدم» مطرح می‌شود. در حق تقدم، سهام‌داران خرد یک شرکت در بورس، برای دریافت سهام بیشتر آن شرکت، در اولویت قرار می‌گیرند. یعنی اگر شما سهام یک شرکت خاص را داشته باشید، اگر آن شرکت سرمایه خود را افزایش دهد، شما می‌توانید با پرداخت صد تومان در برابر هر سهم، صاحب سهام بیشتری از آن شرکت شوید. این در حالی است که دیگر افراد باید سهام آن شرکت را به قیمت روز خریداری نمایند.

ممکن است شرکت سود انباشته لازم را نداشته باشد و یا بخواهد از منابع مالی جدیدی وارد کند در این هنگام محل آورده نقدی سهامدارن می‌توانند یکی از راه‌های افزایش سرمایه شرکت باشد. این منابع توسط سهامدارن تامین می‌شود و در نتیجه از همان ابتدا باید در جلسات برای تصمیم گیری حضور داشته باشند و اوراق حق تقدم سهام به سهامداران داده می‌شود. سپس دو ماه برای سهامدارن در نظر گرفته می‌شود که به این مدت مهلت پذیره نویسی گفته می‌شود و سهامداران در این مدت می‌توانند به دو روش اقدام کنند:

  1.  روش پرداخت قیمت اسمی سهام که در این روش در بازه دو ماهه سهامداران مبلغی را به شرکت می‌پردازند که در کشورمان این مبلغ معمولا برابر قیمت اسمی هر سهم است. سپس با افزایش دادن سرمایه حق تقدم سهامداران به سهم عادی در شرکت تبدیل می‌شود.
  2. روش فروش حق تقدم است که سهامداران می‌توانند بر طبق آن حق تقدم خود را در این دوره دو ماهه به سایر سرمایه گذاران بفروشند و در واقع با این حق تقدم‌ها مانند سهام عادی برخورد می‌شود و قابل معامله هستند.

فرمول روش محل برآورده نقدی

برای محاسبه قیمت جدید سهم در روش محل برآورده نقدی می‌توان از این روش استفاده کرد. در این روش ابتدا قیمت پایانی سهم پیش از افزایش را با مقدار آورده سهامداران ضرب در مقدار X (که در روش قبل معرفی شد) جمع کرده و بر مقدار (۱+X) تقسیم می‌کنیم حاصل برابر است با قیمت جدید سهم بعد از این که افزایش دهی سرمایه را اعمال کرده‌ایم.

بیشتر بخوانید:  دامنه نوسان قیمت سهام چیست و تاثیرات آن در بورس

 

بهترین روش‌ افزایش سرمایه در بورس چیست؟

عده‌ای هستند که می‌خواهند بدانند بهترین روش برای افزایش سرمایه کدام است. در پاسخ به این سوال لازم است بگوییم همه چیز بستگی به شرایط شرکت شما دارد. پس نمی‌توان گفت روشی بر بقیه روش‌ها برتری دارد آن چه اهمیت دارد شرایط شرکت، نیازها و وضعیت آن است که با توجه به آن‌ها این روش تعیین می‌شود. هر روش مزایای خاص خود را دارد برای مثال روش صرف سهام و سرمایه از آورده نقدی منابع جدیدی وارد شرکت می‌کنند، روش سود انباشته کمک می‌کند سود انباشته شرکت باقی مانده و از آن استفاده شود و در روش تجدید ارزیابی، عملیات حسابداری شرکت دچار تغییر و تحول می‌شوند.

افزایش سرمایه چیست

نکات ضروری که باید بدانید

  1. تمامی قوانینی که در جلسه شرکت تصویب می‌شود برای افرادی است که در زمان برگذاری آن جلسه سهامدار شرکت بوده‌اند.
  2. پس از افزایش سرمایه خبر آن در روزنامه رسمی ثبت می‌شود و سهامداران از طریق سامانه کدال نسبت به آن مطلع می‌شوند.
  3. ممکن است یک شرکت از ترکیبی از روش‌های افزایش دادن سرمایه استفاده نماید. که در این روش لازم است محاسبات هر روش را جداگانه انجام داده و با هم جمع کرد.
  4.  قیمت‌های محاسبه بر اساس فرمول‌های تئوری هستند پس ممکن است دچار تغییراتی شوند. برای مثال میزان عرضه و تقاضا می‌تواند در کاهش یا افزایش قیمت سهم موثر باشد.

سخن آخر

در این مطلب به بررسی رایج‌ترین روش‌های افزایش سرمایه در بورس پرداختیم. این روش‌ها برای تمام شرکت‌های خدماتی و تولیدی کاربرد دارند. اما اگر بخواهیم در این بین، بهترین نوع  آن را پیدا کنیم، روش سود انباشته ایده‌آل‌تر از سایر روش‌ها به نظر می‌رسد. چراکه در این روش، شرکت مجبور نیست برایاین کار به جیب سهامداران، تجدید دوباره ارزش دارایی‌ها یا فروش سهام بیشتر در بورس متوسل شود. اما اگر به هر دلیلی شرکت سود انباشته چندانی نداشته باشد که بتواند به‌وسیله آن افزایش سرمایه ایجاد کند، افزایش  از محل صرف سهام بهتر است. البته برای رهایی از ورشکستگی و نیاز به افزایش سرمایه روی کاغذ، روش تجدید ارزش دارایی‌ها می‌تواند بهترین گزینه باشد. بنابراین بهترین نوع  افزایش سرمایه در بورس، به شرایط آن شرکت بستگی دارد!

برای فعالیت در حوزه بورس بهتر است آموزش بورس از صفر را شروع کنید. لطفاً نظرات موافق، مخالف و ایده‌های خود درباره موضوع این موضوع در بورس را با ما و دیگر کاربران به اشتراک بگذارید. در این صورت، می‌توانیم به نتایج بهتری برسیم.

برای یادگیری “افزایش سرمایه” مسیر زیر را به شما پیشنهاد می‌کنیم:

​​

۵/۵ - (۳ امتیاز)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.