ذهنیت مالی چیست و چگونه به‌دست می‌آید؟

ذهنیت مالی

«من رویای ثروتمند‌شدن دارم»، عبارتی است که اغلب افراد اطراف ما آن را بسیار تکرار می‌کنند، اما بسیاری از مردم این آرزو را فقط در سر می‌پرورانند و علم کافی برای رسیدن به این رویا را ندارند. باید بدانید اگر می‌خواهید خواب‌هایتان تعبیر شود، ابتدا باید بیدار شوید.
ثروتمندشدن سریع، عملی یا منطقی به نظر نمی‌رسد و واقعاً هم همین‌طور است؛ اما چیزی که ما می‌توانیم تغییر دهیم، طرز فکری است که نسبت به پول داریم. ذهنیت مالی، موضوعی که بر تمام جنبه‌های زندگی شما تأثیر می‌گذارد، راه را برای شما کوتاه می‌کند و سریع‌تر از روش‌های آشنا و معمول باعث پولداری شما می‌شود؛ اما داشتن ذهنیت مالی یا حتی تغییر ذهنیت مالی در مورد پول، فقط نشانه‌ای از تصمیم شخص برای ثروتمندشدن است. وقتی فرد تصمیم به این کار بگیرد، ثروتمند نمی‌شود، بلکه باید اقداماتی را انجام دهد که او را قادر به انجام این کار می‌کند.
برای بیدارشدن و محقق‌کردن رویاهای مالی خود با ما همراه شوید. در این مقاله از دلفین وست، دربارۀ خلاصه‌ای از ذهنیت مالی، چگونگی شکل‌گیری و راه‌های تغییر آن با شما صحبت خواهیم کرد.

ذهنیت مالی چیست؟

ذهنیت مالی، مجموعه‌ای منحصر‌به‌فرد از باورها و نگرش‌های شما در مورد پول است که باعث می‌شود چگونه هر روز تصمیمات مالی خود را بگیرید. هوش مالی شما، احساس شما را در مورد بدهی، نگرش شما را نسبت به افرادی که بیشتر یا کمتر از شما پول در می‌آورند، اینکه چقدر راحت می‌توانید ببخشید، توانایی شما برای سرمایه‌گذاری با اطمینان و موارد دیگر را شکل می‌دهد. درواقع، هر کدام از ما ذهنیت مالی خاص خودمان را داریم که بر اساس آن برای به دست‌آوردن پول در زندگی عمل می‌کنیم. به‌عنوان مثال، اگر فکر می‌کنیم که دنیای مالی مترادف با ریسک و پیچیدگی است، این استدلال می‌تواند مانع سرمایه‌گذاری ما شود؛ حتی اگر بدون شک، وضعیت مالی ما را بهبود بخشد. اگر پول را با فساد مرتبط بدانیم، ممکن است ناخودآگاه هر ماه حساب بانکی خود را با خرج‌‌کردن بیش از حد خالی کنیم.

ذهنیت مالی چیست؟

از نظر جامعه‌شناسی، ذهنیت مالی به سه گروه تقسیم می‌شود که به ترتیب به آن‌ها می‌پردازیم:

  • ذهنیت فقیر:

این ذهنیت برای مردمی است که هر چقدر هم که پول به دست بیاورند، فقیر می‌مانند؛ زیرا تمام جریان‌های نقدی به دست‌آمده به جای دارایی‌ها، به سمت هزینه‌ها می‌رود. خریدها و هزینه‌های آن‌ها از نظر احساسی غالب است؛ بنابراین، چیزهایی را می‌خرند که واقعاً به آن‌ها نیاز ندارند. هر چقدر هم که قیمت این خریدها پایین باشد، انباشته‌شدن آن‌ها منجر به هدر‌رفتن مبالغ هنگفتی می‌شود.

  • ذهنیت میانه:

ذهنيت میانه، همان ذهنیت کسانی است که آرزوی تبدیل‌شدن به طبقۀ ثروتمند را دارند، اما جریان‌های مالی آن‌ها به سمت سبک مصرف و پرداخت وام و بدهی می‌رود و نه سرمایه‌گذاری در دارایی.

باورها و ذهنیت مالی | ذهنیت میانه

  • ذهنیت ثروتمند:

افراد با این نوع ذهنیت تمام جریانات مالی خود را در دارایی‌ها و مصرف روزانه قرار می‌دهند و از وام و بدهی دوری می‌کنند. کسانی که این ذهنیت را دارند، به سرمایه‌گذاری پول خود وابسته هستند و از بازگشت سرمایه برای سرمایه‌گذاری مجدد استفاده می‌کنند.

ذهنیت مالی چگونه ساخته می‌شود؟

بیشتر باور‌ها و ذهنیت مالی، چه مثبت و چه منفی، از دوران کودکی و معمولاً از والدین و سایر عزیزان ما و همچنین از جامعۀ ما نشأت می‌گیرد. یک کودک خردسال بدون جاه‌طلبی متولد می‌شود. والدین و محیط اطراف او کسانی هستند که عشق به جاه‌طلبی یا آرزو‌ها و خواسته‌های آینده را در او پرورش می‌دهند. بنابراین، کودکی که در محیطی غنی یا مرفه به دنیا آمده است، باورهای مثبتی را پیدا می‌کند که کودک دیگری که در محیطی با افق‌های محدود و امکانات کم تربیت شده است، آن‌ها را نمی‌یابد. ازاین‌رو، ممکن است ذهنیت ثروت را اینگونه تعریف کنیم: «ذهنی که دارای اعتقادات و رفتارهایی است که واجد شرایط رسیدن به اهدافش است».

اشکال مختلف باورها و ذهنیت مالی که مردم می‌توانند در رابطه با پول داشته باشند، بی‌حد‌و‌حصر است. برخی از این باورها می‌توانند منفی یا محدودکننده باشند و شما را از به دست‌آوردن دیدگاهی سالم در مورد امور مالی که نتایج خوبی به همراه خواهد داشت، باز دارد.

ذهنیت مالی چیست و چگونه ساخته می‌شود؟

سناریوهای زیر را در نظر بگیرید:

اگر در خانواده‌ای بزرگ شده‌اید که والدینتان خرج‌‌کننده‌های بی‌ملاحظه‌ای بوده‌اند و دائماً از نظر مالی دچار مشکل می‌شوند یا اگر نظرات تحقیرآمیزی دربارۀ افراد مرفه‌تر شنیده‌اید، ممکن است با مفاهیم درآمد، پس‌انداز یا سرمایه‌گذاری پول، ارتباطی منفی داشته باشید.
چنانچه در خانواده‌ای بزرگ شده‌اید که هرگز دربارۀ پول صحبت نمی‌شود، ممکن است احساس کنید که صحبت‌کردن دربارۀ مسائل مالی با همسرتان، درخواست افزایش حقوق یا صحبت دربارۀ حقوقتان مناسب نیست.
اگر در آسایش مادی بزرگ شده‌اید و دیده‌اید که والدینتان با آرامش و بدون قضاوت دربارۀ پول صحبت می‌کنند، احتمالاً امروز رابطۀ مثبتی با پول خواهید داشت.

بنابراین، الگوی فکری که تمام واکنش‌های مالی فرد را در تمام طول عمرش تحت‌تأثیر قرار می‌دهد، ریشه در کودکی فرد دارد. زمانی علم به ما گفت که رشد مغز انسان در دوران کودکی متوقف می‌شود؛ بااین‌حال، اکنون میدانیم که مغز دائماً در حال تکامل و تغییر است. بسیاری از بخش‌های مغز به تجربیات پاسخ می‌دهند و «نرم‌افزار» ما می‌تواند از طریق یادگیری به‌روز شود. علی‌رغم حقایق عصب‌شناختی، برخی از مردم همچنان فکر می‌کنند که شما به استعدادها و «هوشمندی‌هایی» که با آن‌ها متولد شده‌اید، پایبند هستید. روانشناس کارول دوک از دانشگاه استنفورد، اولین محققی بود که ایدۀ ذهنیت‌های ثابت و رشد را بررسی کرد. دکتر دوک، دو روش اصلی را که مردم در مورد هوش یا توانایی فکر می‌کنند، توصیف کرد:

ذهنیت ثابت:

در این طرز فکر، افراد بر این باور هستند که شخصیت، هوش و توانایی خلاق، داده‌های ثابتی هستند که به‌هیچ‌وجه قابل تغییر نیست و این صفات عامل موفقیت هستند.

روش تغییر ذهنیت مالی

ذهنیت رشد:

در این طرز فکر، افراد بر این باور هستند که با تلاش و یادگیری می‌توان هوش و استعدادها را ارتقا داد و شکست را نه به‌عنوان شواهدی از عدم باهوش‌بودن، بلکه به‌عنوان سکوی پرش برای رشد و گسترش توانایی‌های موجود می‌بینند.

چگونه ذهنیت خود را در مورد پول تغییر دهیم؟

وقتی شروع به درک ذهنیت خود نسبت به پول می‌کنید، می‌توانید جنبه‌های خاصی از آن را هدف قرار دهید تا آن‌ها را بهبود بخشید. طرز تفکر ما در مورد عقل و استعدادهایمان نه تنها بر احساس ما تأثیر می‌گذارد، بلکه می‌تواند بر آنچه به دست می‌آوریم نیز تأثیر بگذارد؛ خواه به عادت‌های جدید پایبند باشیم، خواه به توسعۀ مهارت‌های جدید ادامه دهیم. فردی که در محیطی فقیر بزرگ شده است، می‌تواند با تغییر تدریجی باورها و ذهنیت خود و سپس کسب برخی مهارت‌ها، چه در سطح شخصی مانند مهارت‌های حل مسئله و چه در سطح حرفه‌ای، ذهنیت ثروتمندی پیدا کند.

اگر می‌خواهید یک تغییر جدی و پایدار در زندگی خود ایجاد کنید، باید تصویر خود را در سطح ناخودآگاه دوباره برنامه‌ریزی کنید. زمان لازم برای تسلط بر یک مهارت ممکن است متفاوت باشد. مطالعات در این مورد متفاوت بوده است؛ برخی از کارشناسان دریافتند که یک فرد برای تسلط بر یک مهارت به 21 روز زمان نیاز دارد و برخی دیگر مشاهده کردند که 260 روز طول میکشد. در ادامه، به دو روش مهم برای تغییر اساسی در الگو‌ها و باور‌های مالی اشاره می‌کنیم.

باورها و ذهنیت مالی

یادگیری از طریق تغییر الگوهای کلامی

در گام اول، ابتدا باورهای ناخودآگاه خود را با نگاهی صادقانه به الگوهای غالب خود نسبت به پول شناسایی کنید. یکی از بهترین روش‌ها برای پیدا‌کردن الگوهای مخرب، نوشتن تمام باورهای مربوط به پول روی کاغذ است. تمام باورهای خود را در آن بنویسید. به دوران کودکی خود و آنچه در کودکی از والدین، دوستان، معلمان و دیگرانی که در دوران رشد شما تأثیر داشته‌اند و انتخاب کرده‌اید، فکر کنید. چه چیزهایی را بارها مشاهده کرده‌اید و شنیده‌اید؟
سپس با شناسایی باورهای مالی خود، این مسیرهای ناخودآگاه را به سطح بیاورید تا بتوانید آن‌ها را آگاهانه مشاهده کنید و تغییر دهید. از خود بپرسید: برای اینکه این باورها وجود داشته باشد، فکر می‌کنید چه چیزی در مورد خود یا زندگی شما صادق است؟

به‌عنوان مثال، اگر الگوی خرید بی‌رویه دارید، ممکن است باور داشته باشید که سزاوار آن هستید که آنچه را که می‌خواهید، در زمانی که می‌خواهید، بخرید یا اینکه خرید تنها شکل ثابت لذت شماست یا اینکه خرید یک پاداش شایسته یا تسکین‌دهندۀ استرس است.

در گام بعدی باید بپذیریم که ناکامی‌های مالی ما تنها به‌دلیل افکار مخرب خودمان بوده است. در اینجا باید یادآور شویم که مثل همیشه روبه‌رو‌شدن با حقیقت تلخ است. ولی این تنها راه برای شروع تغییر است.

الگوهای فکری

در گام سوم، ما باید همۀ الگو‌‌ها و باورهای مالی خود را اصلاح کنیم و ضمیر ناخودآگاه خود را برای موفقیت‌های آینده برنامه‌ریزی کنیم. روی استفاده از جملات تأییدی تمرکز کنید که دقیقاً خواستۀ شما را بیان می‌کند. بنابراین، با گذشت زمان و تکرار این افکار در ذهن و تلقین، متوجه خواهید شد که اهداف شما کم‌کم به‌عنوان یک واقعیت ظاهر می‌شوند یا فرصت‌های جدیدی در مقابل شما ظاهر می‌شود که به شما کمک میکند تا به این اهداف برسید. یادتان باشد که احساسات، زبان اصلی ضمیر ناخودآگاه شما هستند؛ سعی کنید احساس لذت و شادی به دست‌آوردن ثروت را در قلب خود ایجاد کنید. بعد از تلقین، عمل‌کردن، مهم‌ترین مرحله به هنگام روبرو‌شدن با شرایط مالی است. سعی کنید با شجاعت و علم کافی تصمیم‌های مالی جدید را اتخاذ کنید. در آخر، مثل همیشه، تکرار و تثبیت نهایی هر آنچه که برای تغییر آن تلاش کردیم، لازم است.

یادگیری از طریق تقلید

یادگیری از طریق تقلید، کسب و یادگیری پاسخ‌ها و الگوهای رفتاری جدید است که در یک موقعیت اجتماعی از طریق مشاهده و تقلید به دست می‌آید. ارسطو، فیلسوف معروف یونانی، می‌گوید: «تقلید از کودکی در انسان پرورش می‌یابد و یکی از تفاوت‌های انسان با سایر حیوانات این است که شبیه‌سازی‌شده‌ترین موجود زنده است و از طریق تقلید، اولین درس‌های خود را می‌آموزد». در این زمینه، بسیاری از روانشناسان به اهمیت تقلید، شبیه‌سازی و تعامل اجتماعی در وقوع یادگیری علاقه‌مند بودند. مشهورترین آن‌ها، آلبرت بندورا بود که نامش با نظریۀ یادگیری اجتماعی پیوند خورده است. وی خاطرنشان کرد که بیشتر رفتارهای انسان از طریق مشاهده آموخته می‌شود، چه تصادفی و چه با قصد و یادگیری در خلأ نیست، بلکه در یک محیط اجتماعی اتفاق می‌افتد.
یادگیری رفتارهای جدید از طریق مطبوعات، کتاب، سینما، تلویزیون، اسطوره‌ها و داستان‌های عامیانه صورت می‌گیرد. این منابع کارکرد یک الگوی زنده را ایفا می‌کنند که یادگیرنده پس از مشاهده، تحت‌تأثیر قرار می‌گیرد و از آن‌ها تقلید می‌کند. روش‌دیگر، مشاهدۀ برخی رفتارهاست که با تنبیه مشخص می‌شود و ممکن است منجر به اجتناب از انجام آن‌ها شود. اگر معلم یکی از دانش‌آموزان خود را در حضور دیگران تنبیه کند، اثر تنبیه به سایر دانش‌آموزان منتقل می‌شود تا از انجام رفتاری که دلیل تنبیه دوستشان بوده است، خودداری کنند.

روش تغییر ذهنیت مالی

 

 

نتیجه‌گیری

وارن بافت که زمانی سومین مرد ثروتمند جهان بود، عقیده داشت: «هر چه بیشتر یاد بگیرید، درآمد بیشتری خواهید داشت». برای یادگیری، ابتدا باید باورها و ذهنیت مالی خود را شناسایی کنید و سپس سعی کنید باور‌های مخرب را با باور‌های سازنده و کمک‌کننده، جایگزین کنید. اگر می‌خواهید ثروتمند شوید، شما باید ذهنیت یک فرد ثروتمند را داشته باشید، کتاب‌های پیشنهادی ثروتمندان را بخوانید یا عادات آن‌ها را یاد بگیرید. اگر مقداری پول دارید و ایدۀ واقعاً خوبی با ارزش افزودۀ واقعی دارید، آن را امتحان کنید. این شما را به سمت ثروتمند‌شدن سوق می‌دهد. فرصت‌های زیادی در بازارهای مالی وجود دارد؛ شما باید هوشمند باشید و مفیدترین و قابل‌اجراترین فرصت را انتخاب کنید و اگر موفق به کسب سود شدید، آن‌ها را دوباره سرمایه‌گذاری کنید؛ اینگونه است که پول شما به تنهایی، سرمایه و سود تولید می‌کند.

چقدر مفید بود؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *