آشنایی با دنیای وب ۳ و آینده پیش روی نسل سوم اینترنت web3

زمان مطالعه: 10 دقیقه
وب 3

«اینترنت» یکی از محبوب‌ترین واژگان در عصر حاضر است. دیگر نمی‌توان نیازهای اولیه انسان را به خورک، پوشاک و مسکن خلاصه کرد. چراکه اینترنت هم در رده این نیازهای اولیه و ضروری جای دارد. اما اینترنت از ابتدای پیداش خود به شکل امروزی نبود. همچنین در آینده نیز به شکلی که امروزه می‌بینیم نخواهد بود. چیزی که در حال حاضر مورد توجه قرار گرفته، اینترنت نسل سوم تحت عنوان «وب ۳» است. اگر شما نیز این عنوان را اخیراٍ بسیار می‌شنوید و کنجکاوید بدانید که وب ۳ چیست، با ما همراه شوید. در ادامه قصد داریم به‌صورت مفصل به بررسی وب ۳ و کلمات کلیدی مرتبط با آن بپردازیم.

نسل‌های اینترنت از نسل یک تا نسل سوم وب

نمی‌توان ظهور اینترنت را به یک شخص یا سازمان خاص نسبت داد. چراکه اینترنت به مرور تکامل پیدا کرده و به شکل امروزی درآمد. اما طبیعتاً افراد و سازمان‌هایی در شکل‌گیری کلی آن نقش داشته‌اند. سیر تکاملی اینترنت را می‌توان به این صورت بررسی کرد:

  • اینترنت نسل اول (وب ۱)

اینترنت «Internet» به معنای یک شبکه‌ی جهانی به هم پیوسته است. شبکه‌ای که افراد در مکان‌های مختلف می‌توانند به آن دسترسی داشته باشند. در اینترنت نسل اول که متعلق به دهه ۱۹۹۰ میلادی است، افراد یا می‌توانستند صاحب وبسایت و ارائه دهنده محتوا باشند یا می‌توانستند خواننده محتوا باشند. در واقع، تعامل بین وبسایت‌ها، صفحات اینترنتی و کاربران وجود نداشت. به همین خاطر اینترنت نسل اول ماهیت «Read-only» به معنی «فقط برای مطالعه» بود. این نسل از اینترنت سبب تا افراد از دریچه کامپیوترهای خود بتوانند اخبار روز را دریافت کنند و دیگر نیازی به مراجعه حضوری یا خواندن روزنامه و مجله نداشته باشند.

  • اینترنت نسل دوم (وب ۲)

طبیعتاً اینترنت به عنوان یکی از الگوهای تکنولوژی نمی‌توانست در یک حد مشخص باقی بماند. بنابراین قابلیت‌های بیشتری به اینترنت اضافه شد و به تدریج به شکل امروزی درآمد. این نسل از اینترنت از اواسط دهه ۲۰۰۰ شروع شد. اینترنتی که در حال حاضر از آن بهره می‌گیریم، همان اینترنت نسل دوم است. اینترنتی که به کمک کامپیوتر، لپ‌تاپ، تبلت و گوشی‌های هوشمند خود می‌توانیم به آن دسترسی داشته باشیم. به کمک این اینترنت می‌توانیم با هم ارتباط بگیریم، کار کنیم، تولید محتوا کرده و با تمام جهان در ارتباط باشیم. مروگرهای مشهور وب، شبکه‌های اجتماعی و قابلیت‌های تعاملی اینترنت، از جمله برترین ویژگی‌های آن هستند. شاید تصور کنیم که بهتر از این نمی‌شود. اما اینترنت فعلی نیز با مشکلاتی روبه‌رو است که نیاز به یک بهبود اساسی دارد. اینترنت نسل دوم با تمام عظمتش، در انحصار غول‌های تکنولوژی قرار دارد و این موضوع، اصلی‌ترین محدودیت آن است!!

اینترنت نسل دوم (وب 2)

  • اینترنت نسل سوم (وب ۳)

متمرکز بودن اینترنت سبب شده تا اطلاعات کاربران گسترده‌ی آن، تحت نظارت و کنترل غول‌های تکنولوژی چون بتا (فیسبوک سابق)، گوگل و دیگر سازمان‌های برتر ارائه دهنده اینترنت و شبکه‌های اجتماعی قرار داشته باشد. مطرح شدن نسل سوم وب را می‌توان به شبکه‌ی بلاکچین و ارزهای دیجیتال نسبت داد. ظهور اولین ارز دیجیتال جهان تحت نام بیت‌کوین «Bitcoin» در سال ۲۰۰۸ سبب شد تا موضوع تمرکزگریزی برای اولین بار در سطح گسترده مطرح شود. انقلاب دیفای «DeFi» موضوع برنامه‌های غیرمتمرکز را با جدیت بیشتری به پیش کشید. در نهایت نسل سوم وب می‌تواند با گریز از تمرکز، به اینترنت ایده‌آل‌تر و پیشرفته‌تری تبدیل شود. پس اصلی‌ترین ویژگی نسل سوم وب «web3» نامتمرکز بودن خواهد بود!!

با این پیش‌زمینه از اینترنت به سراغ معرفی Web 3 می‌رویم تا بهتر بدانیم که وب ۳ چیست و چه قابلیت‌های دیگری دارد. در تعریف وب ۳ می‌توان به ویژگی‌های بیشتری از آن پی برد.

بیشتر بخوانید:  آموزش خرید و فروش ارز دیجیتال

وب ۳ چیست؟

تعریف Web 3 به یک اصطلاح کلی برای ایده‌های متفاوت اشاره دارد که همگی به سمت حذف واسطه‌های بزرگ در اینترنت تمایل دارند. در این دوره جدید، پیمایش در وب دیگر به معنای ورود به سیستم‌هایی مانند بتا، گوگل یا توئیتر نیست. اگرچه تعریف وب ۳ به‌صورت کامل با تعاریف بلاک‌چین  گره خورده است؛ اما دلیلی ندارد برای استفاده از وب ۳ از مفهوم دقیق بلاکچین آگاهی داشته باشید. همان‌طور که بدون درک الکتریسیته می‌توانیم از روشنایی بهره بگیریم و لوازم برقی خود را شارژ کنیم؛ پس بدون درک بلاکچین هم می‌توانیم از وب ۳ استفاده کنیم. اما بسیاری از افراد مایلند حداقل تا حدی از سازوکار این سیستم آگاه شوند. بنابراین باید اعلام کنیم که جنبش Web3 با ظهور NFTها یا توکن‌های غیرقابل تعویض آغاز شد. پس بگذارید تعریفی از کلمات کلیدی مرتبط با وب ۳ داشته باشیم:

  • بلاکچین «Blockchain»:

بلاکچین

بلاکچین در لغت به معنای زنجیره‌ای به هم پیوسته از داده‌ها است. هرچیزی را می‌توان بر بستر بلاکچین قرار داد. اما چیزی که ارتباط دنیای واقعی با زنجیره داده بلاکچین را ممکن می‌کند، مفهومی به نام قرارداد هوشمند «Smart Contract» است. ارزهای دیجیتال «CryptoCurrency» اولین مفاهیمی بودند که روی شبکه‌ی بلاکچین اجرا شدند. بلاکچین شبکه‌ای است که در آن هیچ سرور مرکزی برای نظارت وجود ندارد. بلکه این خود کاربران و نودهای این شبکه هستند که کلیه تراکنش‌ها و دیگر عوامل این شبکه را تأیید، کنترل و مدیریت می‌کنند!

  • توکن‌های غیرمثلی «NFT»:

توکن‌ غیرمثلی یا «NFT» مخفف عبارت «Non-Fungible Token» به معنای «توکن‌های غیرقابل جایگزینی» است. توکن‌های غیرمثلی اگرچه خود یک دارایی دیجیتالی هستند، اما با ارزهای دیجیتال تفاوت دارند. ارزهای دیجیتال نماینده ارزهای فیات و پول‌های رایجی هستند که امروزه برای خرید و فروش‌های خود از آن‌ها استفاده می‌کنیم. اگر می‌توانیم یک کتاب را به چند دلار بخریم، می‌توانیم همان کتاب را به مقداری ارز دیجیتال هم بخریم. اما توکن غیرمثلی در این مثال می‌تواند خود کتاب باشد. یک کتاب خاص را نمی‌توان با مانند پول با کتاب دیگری عوض کرد. بلکه همان کتاب ارزش خود را حفظ خواهد کرد. گلدان، میز، تابلو، ساعت و هرچیز دیگری از در این جهان را می‌توان مانند توکن غیرمثلی در نظر گرفت. حالا با بررسی این مفهوم در دنیای دیجیتال متوجه می‌شویم که کاراکترها، تصاویر مجازی و دیگر اقلام را می‌توان در قابل توکن غیرمثلی در سطح بلاکچین مبادله کرد.

بیشتر بخوانید:  آیا خرید ارز دیجیتال در ایران قانونی است؟
  • دیفای «DeFi»:

دیفای «Defi» مخفف عبارت «Decentralized Finance» به معنای «امور مالی غیرمتمرکز» است که در برابر مفهوم سیفای «CeFi» مخفف عبارت «Centralized Finance» به معنای «امور مالی متمرکز» قرار می‌گیرد. قبل از ظهور دیفای، کلیه امور مالی به‌صورت متمرکز انجام می‌شدند. صرافی‌های متمرکزی چون بایننس، نمونه‌هایی از سیفای هستند. یعنی مورد نظارت قرار می‌گرفتند. اما پس از انقلاب دیفای، کلیه امور می‌توانستند به شکل تمرکزگریز مدیریت شوند که خود توکن‌های غیرمثلی و صرافی‌های غیرمتمرکز بخشی از این امور هستند.

دیفای «DeFi»

حالا که با کلمات کلیدی اصلی دخیل در شکل‌گیری Web 3 آشنا شدیم، حالا به سراغ ویژگی‌های این مفهوم می‌رویم.

ویژگی‌های اصلی وب ۳ چیست؟

کلمات کلیدی فوق در معرفی وب ۳ نقش دارند. چراکه وب ۳ به صورت مستقیم به فناوری بلاکچین و دیگر مفاهیم شگفت آن اشاره دارد. حالا راحت‌تر می‌توانیم ویژگی‌های زیر را در معرفی وب ۳ درک خواهیم کرد:

  • تمرکز گریزی:

همان‌طور که قبلاً هم اشاره کردیم، غیرمتمرکز بودن وب ۳، اصلی‌تین ویژگی‌ آن در برابر وب ۲ خواهد بود. دیگر غول‌های تکنولوژی نمی‌توانند برای تبلیغات و اهداف شخصی خود از آدرس‌ها و آی‌پی‌ها استفاده کنند. پایگاه داده عظیم غول‌های تکنولوژی، کوچک‌تر شده و در بین خود کاربران توزیع می‌شود تا راحت‌تر به محتواهای موردنظر خود در وب دسترسی داشته باشند.

  • حذف واسطه:

اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز یا Dappها که روی بلاکچین اجرا می‌شوند، برخی از محصولات وب ۳ هستند. دیگر کاربران نیازی نخواهند داشت برای اتصال به اینترنت از یک نهاد یا سازمان خاص مجوز یا اجازه کسب کنند. بنابراین کاربران با راحتی بیشتری می‌توانند از اینترنت استفاده کنند.

  • هوش مصنوعی:

برای اینکه Web 3 بدون دخالت انسان یا یک سازمان خاص، اطلاعات جستجو شده توسط کاربران را پیدا کند، به هوش مصنوعی نیاز دارد. هوش مصنوعی با پردازش زبان طبیعی «Natural Language Processing» یا «NLP» می‌تواند هر بار یادگیری هوش مصنوعی را بالاتر برده و نیاز به دخالت انسان را کمرنگ‌تر کند و وقتی انسان در ارائه اطلاعات وب سهم کمتری داشته باشند، امکان تقلب و دستکاری هم به حداقل می‌رسد.

  • وب فضایی:

وب فضایی یا وب اختصاصی «Spatial Web» به معنای جهان‌های سه بعدی است که مرز اینترنت با دنیای واقعی را از بین می‌برند. در این بین، بهره‌گیری از واقعیت‌های مجازی «VR»، واقعیت افزوده «AR»، گرافیک سه‌بعدی و مصنوعی در اولویت قرار خواهد داشت.

ویژگی‌های اصلی وب 3 چیست؟

  • کاهش سرقت اطلاعات:

کار هکرها، حمله به سرور مرکزی است تا کلیه اطلاعات پایگاه داده را به سرقت ببرند. اما با توجه به اینکه در وب ۳، هیچ سیستم مرکزی وجود ندارد و اطلاعات در کل شبکه پراکنده هستند، دسترسی به همه‌ی داده‌ها عملاً غیرممکن می‌شود. مگر اینکه هکرها کل شبکه را از کار بیندازند که کار بسیار دشواری است! موارد فوق جزو ویژگی‌های وب ۳ هستند. البته می‌توان ویژگی‌های بیشتری هم برای آن در نظر گرفت. اما موارد فوق در اولویت قرار دارند.

پروژه‌های مطرح وب ۳ کدامند؟

منظور از پروژه‌های Web 3، ارزهای دیجیتالی هستند که فعالیت، اجرا و هدف آن‌ها با وب ۳ مرتبط است. از جمله این پروژه‌های رمزارزی می‌توان موارد زیر را نام برد:

  • پروژه اتریوم «Ethereum»

نمی‌توان در مورد یک پروژه غیرمتمرکز صحبت کرد و اتریوم را نادیده گرفت. چراکه اتریوم پشتیبانی از قراردادهای هوشمند، سهم بزرگی در طراحی و اجرای برنامه‌های غیرمتمرکز، صرافی‌های غیرمتمرکز و …. دارد. بنابراین با اجرای وب ۳ هم می‌توان همچنان روی شبکه‌ی بلاکچین اتریوم برای تولید اپلیکیشن‌ها و توکن‌های اختصاصی حساب کرد.

  • پروژه پولکادات «Polkadot»

خود هدف پولکادات، ارتباط برقرار کردن بین شبکه‌های بلاکچین مختلف است. به همین خاطر به این ارز دیجیتال «اینترنت بلاکچین‌ها» گفته می‌شود. پولکادات با برقراری ارتباط بین شبکه‌های بلاکچینی مختلف می‌تواند نقش اصلی را در اجرای وب ۳ اجرا کند. به‌خصوص که ایده وب ۳ هم توسط بنیانگذار آن یعنی گاوین وود «Gavin-Wood» مطرح شده است!

پروژه‌های مطرح وب 3-پولکادات

  • پروژه فایل‌کوین «FileCoin»

فایل‌کوین، یکی از اصلی‌ترین و کاربردی‌ترین پروژه‌های Web 3 است. فایل‌کوین به ذخیره داده‌ کاربران در بلاکچین اشاره دارد. در واقع اطلاعات کاربران از طریق فایل‌کوین می‌تواند در هر جایی از دنیا ذخیره شود. اما صرفاً خود کاربر له آن اطلاعات دسترسی خواهد داشت.

  • پروژه سولانا «Solana»

سولانا که به «قاتل اتریوم» مشهور است، در پی حل مشکل مقیاس‌پذیری اتریوم ایجاد شد. بنابراین برای ایجاد ا‌پ‌های غیرمتمرکز، امور دیفای و دیگر فعالیت‌های وب ۳ از اکوسیستم سولانا بهره گرفت.

  • پروژه هلیوم «Helium»

هلیوم یک شبکه‌ی اینترنت همتابه‌همتا (P2P) است. هلیوم امکان برقراری ارتباط بین نودهای شبکه را ممکن می‌کند. بنابراین می‌تواند در اجرای وب ۳ نقش مهمی را ایفا کرده و به ایجاد شبکه‌های وب در سطح اینترنت ۳ بینجامد.

  • پروژه گولم «Golem»

پروژه گولم به ارائه و گسترش سیستم محاسباتی ابری (Cloud) به صورت غیرمتمرکز اشاره دارد. خدمت اصلی این پلتفرم، ارائه قدرت محاسباتی است. در وب ۲ نیز، فناوری ذخیره ابری از اهمیت بالایی برخوردار است. بنابراین در وب ۳ نیز به این فناوری در سطح بلاکچین نیاز خواهد بود که گولم می‌تواند آن را پوشش دهد.

موارد فوق، برخی از پروژه‌های مطرح وب ۳ هستند؛ این در حالی است که پروژه‌های بسیار بیشتری در جریان ان نقش خواهند داشت. با توجه به این که وب ۳ هنوز اجرایی نشده و در مرحله برنامه‌ریزی و طراحی قرار دارد، نمی‌توان تأثیر دقیق پروژه‌های نامبرده را در مورد آن عنوان کرد. اما موارد نامبرده به دلیل هدفی که در بلاکچین دنبال می‌کنند، برای پیوستن به وب ۳ در اولویت قرار دارند!

وب ۳ توسط چه کسی و در چه زمانی مطرح شد؟

وب 3 توسط چه کسی و در چه زمانی مطرح شد؟

همان‌طور که قبلاً اشاره کردیم، ایده Web 3 به گاوین وود، ارائه دهنده پروژه پولکادات برمی‌گردد. گاوین وود در سال ۲۰۱۱ به موضوع ارزهای دیجیتال علاقه‌مند شد. در آن زمان در مایکروسافت کار می‌کرد. بنابراین شاهد تعاملات ویتالیک بوترین (خالق اتریوم) با عوامل شرکت مایکروسافت برای همکاری بود. گاوین وود با بوترین آشنا شد و آن‌ها همکاری کوتاهی با هم داشتند. اما در نهایت در سال ۲۰۱۴، وود توانست مفاهیم کلیدی در وب ۳ را تعریف کند و به شهرت بالایی برسد. وود نقش به‌سزایی در تعریف زیرساخت وب ۳ داشته است. به همین خاطر همواره ایده وب ۳ را به این شخص نسبت می‌دهند. طبیعتاً زیرساخت و مفاهیم کلیدی ارائه شده توسط وی هم می‌توانند در اجرای عملی پروژه وب ۳ نقش اصلی را داشته باشند.

بیشتر بخوانید:  همه چیز درباره استخراج ارز دیجیتال با کامپیوتر خانگی

مرورگرهای وب ۳ کدامند؟

با ایجاد وب ۳، مرورگرها حذف نمی‌شود. مرورگر همواره باید برای جست‌وجوی کاربران وجود داشته باشد. در حال حاضر دو نوع مرورگر برای وب ۳ در نظر گرفته شده‌اند. این مروگرها به قرار زیر هستند:

  • متامسک «MetaMask»

متامسک می‌تواند یکی از راه‌های وبگردی در وب ۳ باشد. متامسک یک افزونه برای مروگرهای کروم و فایرفاکس است که می‌توان آن را به کیف‌پول رمزارزی متصل کرد. همچنین کاربر می‌تواند قابلیت‌های متنوعی را به افزونه متامسک خود بیفزاید و در کنار سایر قابلیت‌های رمزارزی متامسک، از آن در جهت وبگردی استفاده نماید.

  • بریو «Brave»

مرورگر بریو، دیگر راهکار موردنظر برای وبگردی در وب ۳ است. بریو حاصل تلاش برندان آیک «Brendan Eich»، مؤسس مرورگر فایرفاکس است. در واقع، مرورگر بریو در حالت پیش‌فرض خود با مسدود کردن تمام تبلیغات و دیگر عوامل مزاحم برای کاربران، توانسته است تا به یکی از سریع‌ترین مرورگرها تبدیل شود. همچنین این مرورگر با استفاده از ارز دیجیتال منسوب به  توکن بت «BAT» یا بیسیک اتنشن‌توکن «Basic Attention Token» کار می‌کند.

مرورگرهای وب 3 کدامند؟

موارد زیر به عنوان مرورگرهایی برای Web 3 مطرح هستند؛ اما طبیعتاً پس از اجرای عملی پروژه وب ۳ می‌توان انتظار ظهور مرورگرهای بسیار دیگری را نیز داشت. طبیعتاً این مرورگرها، مشکلات مرورگرهای کنونی را نخواهند داشت و می‌توانند کاربردی‌تر از دیگر مرورگرها باشند. اما ممکن است مشکلاتی هم در وب ۳ مطرح باشد که پس از اجرا ظهور می‌کنند فعلاً تمرکز روی اجرای این پروژه قرار دارد. بنابراین در حال حاضر، تمرکز روی اجرای آن قرار دارد، نه پیدا کردن نواقص آن!

سؤالات متداول:

  • وب ۳ چیست؟

Web 3 به سطح سوم اینترنت اشاره دارد. اینترنتی که هم‌اکنون از آن استفاده می‌کنیم، وب ۲ است که خاصیت متمرکز دارد و توسط غول‌های تکنولوژی چون بتا (فیسبوک سابق)، گوگل، توئیتر و…. کنترل می‌شود. اما وب ۳ می‌خواهد کاربران را از دست این کنترل خلاص کند!

  • چه کسی پروژه وب ۳ را مطرح کرد؟

پروژه وب ۳ برای اولین بار توسط گاوین وود (Gavin-Wood)، مهندس کامپیوتر مایکروسافت و خالق ارز دیجیتال پولکادات مطرح شد.

  • اصلی‌ترین ویژگی وب ۳ به نسبت وب ۲ چیست؟

اصلی‌ترین ویژگی‌ وب ۳ آینده به نسبت وب کنونی، خاصیت غیرمتمرکز آن است. به طوری که اینترنت یک سطح آزاد و مستقل را برای کاربران در سراسر جهان تأمین می‌کند. بنابراین نیازی به اخذ مجوز برای پیوستن به اینترنت در هیچ کجای جهان نخواهد بود!

  • ارزهای دیجیتال وب ۳ کدامند؟

پروژه‌های رمزارزی که با اجرای وب ۳ مرتبط هستند، می‌توان پروژه‌های اتریوم، سولانا، پولکادات، هلیوم، فایل‌کوین و… را نام برد.

۵/۵ - (۱ امتیاز)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.